Öfke Üzerine

Kimi bilgeler öfkeyi, “kısa süreli delilik” diye nitelerdi. Roma’nın en çalkantılı çağında iktidarın doğasına yakından tanıklık eden Stoacı filozof Seneca’nın teşhisi ise çok daha kesindir: Öfke, aklın yerini alan en yıkıcı hastalıktır.

İntikam arzusuyla hedefine atılan insan, aslında kendi felaketini hazırlar; ceza vermek isterken bizzat kendini cezalandırır. Erdemin öfkeye muhtaç olmadığını savunan Seneca’ya göre akıl, hedefine sadık bir oktur; dizginlenemeyen öfke ise en çok sahibini yaralayan, iki tarafı keskin bir kılıçtır.

Felsefeyi soyut bir teori olmaktan çıkarıp pratik bir yaşam rehberine dönüştüren Öfke Üzerine, okura uygulaması çetin ama net bir reçete sunuyor: Bir an durmak, zihne mühlet tanımak ve sükûneti seçmek.

Kısacık ömrü nefretle heba etmek anlamsızdır. Zira filozofun da hatırlattığı gibi: Dönüp arkamıza baktığımız anda, ölüm zaten yanı başımızdadır.