Sivil İttihatçı – Maliye Nazırı Cavid Bey

SİVİL İTTİHATÇI
Maliye Nazırı Cavid Bey

Selanik’in çok kültürlü dünyasında yetişen, Osmanlı maliyesinin başına geçen, Avrupa başkentlerinde İmparatorluğun kaderini müzakere eden ve sonunda yeni rejimin dışında kalan bir isim: Mehmed Cavid Bey. Maliye nazırı, İttihatçı, müzakereci ve muhalif kimlikleriyle yalnızca bir devlet adamı değil, aynı zamanda siyaset, ekonomi ve uluslararası diplomasi ağlarının kesişiminde şekillenen bir dünyanın temsilcisi. 
Tarihin en çalkantılı eşiklerinden birinde, bir insanın hayatı neyi anlatır? “Sivil İttihatçı” kavramı etrafında kurulan bu çalışma, Cavid Bey’in hikâyesini yalnızca bir yaşam öyküsü olarak değil, bir zihniyetin, bir kuşağın ve bir dönemin hikâyesi olarak ele alıyor. Selanik’ten Paris’e uzanan çok merkezli bir coğrafyada, günlükler, mektuplar ve uluslararası arşiv belgeleri eşliğinde yeniden kurulan bu anlatı, dönemin siyasal gerilimlerini, karar alma süreçlerini ve tarihsel kırılmalarını yakından izleme imkânı sunuyor. 
Sivil İttihatçı, bir bireyin yaşamı üzerinden imparatorluktan ulus-devlete geçiş sürecinin çelişkilerini ve kopuşlarını yeniden düşünmeye davet ediyor. Cavid Bey’in yaşamını bu tarihsel dönüşümün çatışmalarını ortaya koyan bir çerçevede ele alarak Türkiye’nin siyasal ve ekonomik tarihine dair temel soruların izini sürebilmek için güçlü bir zemin sunuyor.

Memleket şu veya bu fırkanın malı değildir. Hiçbir şahıs ve heyet şu veya bu kimseyi vatandaşlık hakkından mahrum edemez... Her birimiz vicdanımızın gösterdiği yolda yürümeliyiz. 
Cavid Bey, 1921

Kapak fotoğrafı: Şehbal, 1 Teşrinisani 1325 (14 Kasım 1909).